Wąkrotka azjatycka jest rośliną wieloletnią z rodziny selerowatych, rośnie w strefie tropikalnej i subtropikalnej w Azji, Afryce i Australii, preferuje miejsca wilgotne, rośnie często w zbiorowiskach trawiastych i na brzegach rzek.

Właściwości dla skóry:

– działanie przeciwstarzeniowe: wspiera syntezę kolagenu i elastyny poprawiając elastyczność i jędrność skóry co spowalnia procesy starzenia,

 –  nawilżające; pomaga zatrzymać wilgoć w skórze i wzmacnia jej naturalne mechanizmy obronne,

 – zmniejszenie blizn i przebarwień; może poprawić wygląd blizn i przebarwień, a także chronić skórę przed szkodliwymi promieniami UV,

– przyspiesza gojenie; wzmacnia barierę ochronną skóry i przyspiesza procesy gojenia ran,

– łagodzenie i regeneracja; pomaga łagodzić stany zapalne, zaczerwienienia i podrażnienia, bardzo przydatna dla cery wrażliwej, trądzikowej i naczyniowej.

Potencjalne reakcje i przeciwwskazania;

– reakcje alergiczne u osób wrażliwych, może wystąpić alergia szczególnie, jeśli są uczulone na rośliny z rodziny selerowatych,

– reakcje skórne; stosowanie zewnętrzne może czasem prowadzić do reakcji alergicznych skóry lub pieczenia,

– nie zaleca się stosowanie bez konsultacji z lekarzem w przypadku kobiet w ciąży i kobiet karmiących, osób z chorobami wątroby, osób po przebytych nowotworach skóry,  dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.

Ekstrakt wodny, napar:

 Składniki 2 łyżeczki suszonej wąkrotki,  250 ml gorącej wody.

Sposób wykonania: zalać susz gorącą, ale nie wrzącą wodą około 90- 95 stopni

przykryć i zostawić na 15 minut, odcedzić, przechowywać maksymalnie 24 godziny w lodówce i stosować jako tonik do skóry lub baza do kosmetyków  robionych na świeżo.   

Drugi ekstrakt wodny, odwar mocniejszy;

 Składniki: jedna łyżka suszu, 100 mililitrów wody.

Wykonanie: surowiec umieścić w garnuszku z zimną wodą i doprowadzić do wrzenia, gotować na małym ogniu 10 minut, odstawić na kolejne 20-30 minut, aby naciągnęło, odcedzić.

Trzeci sposób  – ekstrakt alkoholowy, nalewka, tinctura – trwałość do 2 lat.

 Składniki: suszona wąkrotka azjatycka 20 gramów, alkohol 40- 70%, , zakrętką.

Proporcje; jedna część ziela, 5 części alkoholu.

Wykonanie:  susz umieścić w słoiku, zalać alkoholem, tak aby całkowicie przykrył ziele, zakręcić, odstawić w ciemne miejsce na 2 do 4 tygodni, codziennie wstrząsnąć, po tym czasie odcedzić, przechowywać w ciemnej szklanej butelce.

Ekstrakt glicerynowy:  gliceryt jest łagodniejszy niż alkohol.

Składniki: 30 g suszonej wąkrotki rozdrobnionej, 90 ml mieszaniny – 60% – gliceryna roślinna, 40% – woda destylowana

Wykonanie: rozdrobnione ziele zalać mieszaniną gliceryny i wody, dokładnie wymieszać, odstawić na 4 do 6 tygodni w ciemnym miejscu, codziennie wstrząsać, po tym czasie przecedzić.

Podwójny ekstrakt alkoholowo-wodny, koncentrat 1:2.

Składniki: 50 g suszonej wąkrotki, 75 ml alkoholu 70 %, 25 ml wody, łącznie 100 ml cieczy.

1.Ekstrakcja alkoholowa: zalać 50 g suszu 75 ml alkoholu  70  %, zamknąć słoik, odstawić na 10 dni, codziennie wstrząsać, odcedzić.

2. Odwar wodny

Odciśnięty surowiec włożyć do garnuszka dodać 25 ml wody, gotować 10 minut na małym ogniu, odstawić na 25 minut, odcedzić.

3. Połączyć frakcje, przefiltrować, przechowywać w ciemnej butelce.

Mocna maść z wąkrotki z ekstraktu glicerynowego lub alkoholowego.

Składniki na 50 ml

30 ml oleju bazowego (jojoba, migdałowy, oliwa), 6 g wosku pszczelego, 10 ml gliceryny  roślinnej  lub 5 ml ekstraktu alkoholowego, 2- 3 krople witaminy E, 1 g lanoliny.

Wykonanie: rozpuścić wosk w 30 mililitrach olejów w kąpieli wodnej, ostudzić do 45 °, dodać powoli w glicerynę lub ekstrakt alkoholowy, mieszając trzepaczką, aby utworzyć emulsję.

Jeżeli dodaje się ekstrakt alkoholowy, należy dodać go po kropli, aby alkohol nie odparował za szybko, dodać witaminę E, przelać do pojemnika, zostawić do stężenia.

Bardzo mocna maść z wąkrotki z podwójnym ekstraktem.

Składniki na 30 ml maści: 15 ml maceratu olejowego z wąkrotki, 10 g wosku pszczelego, 5 ml podwójnego ekstraktu alkoholowo-wodnego 1:2, 1 g lanoliny, 1- 2 krople witaminy E.

Wykonanie: rozpuścić wosk, macerat olejowy i lanolinę w kąpieli wodnej, gdy osiągnie 50 ° C dodawać po kropli podwójny ekstrakt, cały czas mieszając, przelać do słoiczka, wystudzić, trwałość  od 6 do 12 miesięcy.

Najważniejsze właściwości chemiczne popiołu drzewnego:

1. Odczyn silnie zasadowy – pH od 10 do 13, działa podobnie jak wapno – odkwasza glebę,
2. Zawiera dużo minerałów (bez azotu). Najważniejsze składniki to potas (K) 5-10 % – wzmacnia kwitnienie i podnosi odporność roślin na niektóre choroby grzybowe, wapń (Ca) 20-40 % – poprawia strukturę gleb ciężkich i pH, fosfor (P) 1-3 %, magnez (Mg) 1-2 %, mikroelementy: bor, mangan, cynk, żelazo.
3. Popiół działa lekko osuszająco i co ciekawe odstrasza ślimaki, a właściwie utrudnia im poruszanie się w terenie (działanie osuszające).

Na co uważać: nie stosować na gleby zasadowe, nie przesadzać z dawką, nie mieszać z nawozami azotowymi, używać popiołu tylko z czystego drewna (bez farb, lakierów czy innych konserwantów)

Jakie rośliny lubią popiół:

– warzywa : ogórki, marchew, buraki, cebula, czosnek, kapusta, papryka, fasola, por, pomidory zależnie od odmiany.

– kwiaty: tulipany, piwonie, floksy, lawenda, róże, liliowce, trawy ozdobne.

– drzewa i krzewy owocowe: porzeczki, agrest, maliny.

– trawniki.

Nie stosować pod: borówki, rododendrony, azalie, magnolie, hortensje niebieskie, wrzosy, iglaki, rzodkiewki, ziemniaki, pietruszka, mięta, arbuzy, nasturcja, nagietek, łubin.

Kiedy nawozić popiołem drzewnym: luty- marzec – rozsypać cienką warstwą wokół roślin (1 -2 garści) lub na przygotowane pod siew grządki, w kwietniu przekopać, w maju można zastosować nawozy azotowe, a jesienią powtórzyć małą dawką popiół.

Przebarwienia często występują na dłoniach, bywa na twarzy lub na innych częściach ciała. Przyczyny powstawania takich przebarwień mogą być różne.

Główne przyczyny przebarwień na dłoniach i twarzy to nadmierna produkcja melaniny, wywołana promieniowaniem UV, a także zmiany hormonalne (np. ciąża, antykoncepcja, menopauza) i procesy starzenia. Inne czynniki obejmują stany zapalne (np. po trądziku), urazy skóry, stosowanie niektórych leków i ziół (tzw. fotouczulających), a także predyspozycje genetyczne czy problemy zdrowotne (np. z tarczycą, wątrobą lub nerkami). 

Przygotowałam  serum w wersji na zimno, bez podgrzewania składników.

Składniki fazy żelowej –  85%

Żel aloesowy 100 procentowy                       – 60%                         (60 ml) 

Hydrolat różany lub aloesowy                        –  25%                         (25 ml ) 

Składniki aktywne – 15%;

Niacynamid (witamina B3)                               –  5%                          (5 g / 1 łyżeczka),

kwas kojowy                                                            –  2%                          (2 g /1/2 łyżeczki),

gliceryna roślinna                                                 –  3%                           3 ml

pantenol (witamina B5)                                      – 3%                           3 ml/ 1 łyżeczka

konserwant naturalny                                          – 2%

 witamina E                                                                  kilka kropel

Przepis:

Hydrolat wymieszać z gliceryną, dodać niacynamid (B3) i dobrze  wymieszać, następnie dodać kwas kojowy i wymieszać, aż stanie się klarowny, potem dodać pantenol (B5).

Do większej miski wlać żel aloesowy,  dodać mieszaninę składników (powyżej) i połączyć razem poprzez dokładne wymieszanie, dodać witaminę E i  konserwant naturalny.

Przełożyć do buteleczki z pompką.

Można nakładać na skórę z przebarwieniami 3 razy dziennie (małe ilości) i wmasowywać.

Wersja oryginalna.

receptura   (składniki):

–   ekstrakt alkoholowy na liściach piołunu – 50 gramów,

– smalec (wieprzowy gęsi  lub łój wołowy) –  200 g,

– wosk pszczeli żółty  – 50 g,

– olej wawrzynowy – 25 g

– olejki eteryczne:

       – olejek lawendowy –  60 kropli,

       – olejek jałowcowy –  30 kropli

        – olejek rozmarynowy  – 30 kropli

        – olejek miętowy  – 30 kropli

Sposób wykonania:

1. Ekstrakt alkoholowy na liściach piołunu – 25 g liści piołunu utrzeć z 50 g alkoholu rozcieńczonego i macerować przez 6 godzin,
2.  Ekstrakt piołunowy połączyć ze smalcem, wymieszać dokładnie,  ogrzewać do całkowitego odparowania,  przecedzić,
3. Do mieszanki smalcu połączonego z ekstraktem piołunowym  dodać wosk pszczeli żółty,     

Po roztopieniu dodać olej wawrzynowy, ostudzić  poniżej 30 stopni C.

• Po ostudzeniu dodać olejki eteryczne, całość wymieszać dokładnie do uzyskania jednolitej konsystencji ,przełożyć do wyparzonych słoiczków,
• Przechowywać od 6 do 12 miesięcy

Współczesna maść aromatyczna inspirowana recepturą z 1889 roku

 – 60 g oleju  jojoba   lub oleju ze słodkich migdałów,

 – 20 g masła sera,

– 16 g wosku pszczelego żółtego,

 – 2 kapsułki witaminy E,

 – olejki eteryczne;

      – olejek lawendowy 16 kropli

       – olejek rozmarynowy 8 kropli

       – olejek goździkowy 6 kropli

        – olejek cynamonowy 6 kropli

Sposób wykonania:

1. roztopić masło shea, dodać wosk pszczeli, po roztopieniu wosku pszczelego dodać olej, wymieszać dokładnie na gładką masę i ostudzić,
2. po ostudzeniu dodać olejki eteryczne i witaminę E,  przełożyć do wyparzonych słoiczków,
3.  trwałość od 6 do 12 miesięcy

Zastosowanie jako maść aromatyczna,  relaksująca, rozgrzewająca, do masażu karku, skroni, stóp, dłoni, lub jako maść zapachowe dla dobrego samopoczucia  na zimowy wieczory.

Ostrzeżenia;

Maści nie powinny stosować :

• kobiety w ciąży, kobiety karmiące, osoby uczulone na którykolwiek składnik, w szczególności na olejki eteryczne,
• chronić oczy.

Połączenie złotego wąsa i znieczulnika może:

• zapewniać natychmiastowe działanie przeciwbólowe (znieczulnik, złoty wąs),
• działać przeciwzapalnie i regenerująco (złoty wąs),
• poprawiać ukrwienie i wchłanianie substancji czynnych przez skórę,
• przynosić ulgę przy bólach mięśni, stawów, kręgosłupa, nerwobólach i dolegliwościach reumatycznych
• działa rozluźniająco (znieczulnik)

Działanie –  złoty wąs

Złoty wąs jest rośliną o bogatym składzie fitochemicznym – zawiera m.in. flawonoidy (kwercetyna, kemferol) oraz fitosterole, które nadają mu następujące właściwości:

• Przeciwzapalne – redukuje obrzęki i stany zapalne tkanek (np. po urazach, przeciążeniach stawów).
• Przeciwbólowe – działa łagodnie przeciwbólowo poprzez wpływ na receptory bólu i poprawę mikrokrążenia.
• Przyspieszające gojenie – wspomaga regenerację skóry, ścięgien i mięśni.
• Przeciwutleniające – neutralizuje wolne rodniki, co sprzyja odnowie komórkowej.

Stosowany zewnętrznie złoty wąs łagodzi bóle:

• reumatyczne i stawowe,
• mięśniowe (np. po wysiłku),
• nerwobóle i bóle korzonków,
• a także drobne urazy i stłuczenia.

 Działanie-  znieczulnik (Acmella)

Dodanie znieczulnika miejscowego (np. lidokainy lub benzokainy) nadaje maści szybki efekt przeciwbólowy poprzez:

• blokowanie przewodzenia impulsów nerwowych bólu w miejscu aplikacji,
• szybkie zniesienie bólu i pieczenia, np. w przypadku neuralgii, stłuczeń, przeciążeń,
• działanie rozluźniające i odrętwiające.

Zastosowanie:

• bóle stawów, mięśni, nerwobóle, rwa kulszowa, artretyzm, urazy sportowe;
• można stosować 2–3 razy dziennie miejscowo, wmasowując niewielką ilość.

Ostrożność:

• nie stosować na otwarte rany, błony śluzowe ani w okolicach oczu,
• unikać długotrwałego stosowania znieczulników na dużych powierzchniach skóry,
• test alergiczny jest zalecany (złoty wąs może wywołać podrażnienie u osób wrażliwych).
• nie powinny stosować kobiety w ciąży, kobiety karmiące i dzieci.

Przepis na maść przeciwbólową:

FAZA A – OLEJOWA:

75 g masło shea,

50 g olej kokosowy

25 g wosk pszczeli

100 g macerat olejowy na złotym wąsie,

100 g macerat olejowy  na znieczulniku,

 FAZA  B – WODNA:

125 g hydrolat na znieczulniku

FAZA C – dodatki:

10 g  – gliceryt nagietkowy,

5 g – nalewka na złotym wąsie,

5 g – konserwant DHA BA ,

2,5 g – olejek eteryczny lawendowy,

2,5 g –  olej zimnotłoczony z rokitnika

Kiedy penetruję wzrokiem stoiska warzywno – owocowe na ryneczku czy w jakimkolwiek markecie, większym czy mniejszym, to jednym z najtańszych warzyw jest burak. Ale nie to jest tutaj najważniejsze, chociaż jest to zaleta, poprzez jego dostępność dla każdego. Najważniejsze to jego wysoka wartość odżywcza, jest bowiem bogatym źródłem witaminy C, kwasu foliowego, minerałów takich jak: żelazo, wapń, magnez, a także bioflawonoidów i antyoksydantów. 

Ale dzisiaj skupię sie przede wszystkim na jego smaku. Kiedyś, kiedy jeszcze mój warzywnik miał wielkość przysłowiowej „chusteczki do nosa”, zawsze znalazło się miejsce na kilka rządków buraczków. Głównie spożywanych na bieżąco w formie zupy botwinki, którą uwielbiam. Dzisiaj wygląda to zupełnie inaczej, bo buraczki wysiewam w kilku miejscach w ogrodzie i tam, gdzie zostaje jakiś nie zagospodarowany kawałek grządki, to zasiewam go buraczkami. W ubiegłym roku urosły mi gigantyczne buraki, największy ważył 1,50 kg, bez liści i był bardzo soczysty i pyszny. Nie wiem, jaka była to odmiana, bo nie zapisałam, a torebkę po nasionach wyrzuciłam. W tym roku też zbiory są bardzo zadowalające.

Co roku przygotowuję przepyszną sałatkę na zimę, buraczki w zalewie słodko kwaśnej. Ile bym tego nie zrobiła, wszystko znika.

Przepis:

Składniki: 5 kg buraków, 1 średnia cebula, zalewa ( 2 litry wody, 1 szklanka octu, 2 szklanki cukru, 1 płaska łyżka soli, kilka liści laurowych, 10 ziaren ziela angielskiego), ewentualnie inne ulubione przyprawy.

Wykonanie: buraki wyszorować, zalać zimną wodą i ugotować (ok. 1 godz.). Odcedzić, zalać zimną wodą, odczekać kilka minut, odcedzić, obrać ze skórki (bardzo łatwo schodzi), przełożyć do dużego garnka lub dwóch, dodać obraną z łuski cebulę. Przygotować zalewę; wszystkie składniki włożyć (wlać, wsypać) do garnka i zagotować. Gorącą zalewę wlać do garnka z burakami i cebulą, przykryć pokrywką i odstawić na 24 godziny. Po upływie tego czasu buraki wyjmuje się z garnka. I tutaj można przygotować jarzynkę na różne sposoby. Ja segreguję buraki wg wielkości. Te najmniejsze kroję na cienkie plasterki, średnie ścieram na tarce o dużych oczkach, a te duże kroję w plastry grubości ok. 0,50 cm. Dodaje rozdrobnioną cebulę i umieszczam w słoikach, po czym uzupełniam zalewą, zakręcam i pasteryzuję w kąpieli wodnej przez 20 minut. Taką jarzynkę można później jeszcze przed podaniem wzbogacić o ulubione smaki, np. dodając paprykę, pietruszkę, ser feta, chrzan, itp.

Drugą potrawą, którą bardzo lubię, to pieczone buraki. Kilka średniej wielkości buraków po umyciu obieram ze skórki, kroję je w plastry o grubości ok. 0,5 cm, ale tak, że nie docinam do końca. Wtedy robi się coś w rodzaju wachlarza, smaruję wewnątrz plastry maceratem z oliwy lub oleju z przyprawami (rozmaryn, tymianek, oregano, majeranek, itp,), układam w brytfance i piekę w temperaturze 200 stopni C przez ok. godzinę. Po upieczeniu posypuję rozdrobnionym serem typu feta oraz uprażonymi ziarnami słonecznika. Można skomponować z mixem sałat. Coś pysznego.

Innym sposobem na wykorzystanie czerwonych buraków to przygotowanie zakwasu. Co roku przygotowuję kilka razy i nie tylko przed wigilią. Poniżej zamieszczam mój wpis na ten temat z lutego 2020 r.

Buraki są bardzo łatwe w uprawie, lepiej rosną na stanowiskach słonecznych, ale w półcieniu też dają radę. Wysiewa się je wprost do gruntu, są jednak wrażliwe na wiosenne przymrozki, więc trzeba je przykrywać agrowłókniną na ten czas. Przerywam buraczki wtedy, gdy zamierzam gotować botwinkę, więc nic się nie marnuje. Wymagają podlewania we wczesnej fazie wzrostu, potem dają sobie radę, no chyba, że przyjdzie jakaś fala upałów. Ale oprócz wykorzystania buraków w celach spożywczych i leczniczych, burak z uwagi na swoje czerwone liście długo utrzymujące się w dobrej kondycji, jest ciekawym uzupełnieniem kompozycji kwiatowych w ogrodzie. Polecam uprawę tego cennego dla naszego zdrowia warzywa, bardzo smacznego i nieskomplikowanego w przygotowaniu posiłku.

Owoce kaliny koralowej zawierają przede wszystkim witaminę C, witaminę P, a także witaminy A i E oraz przeciwutleniacze, takie jak flawonoidy, garbniki i kwasy organiczne. W ich składzie znajdują się również olejki eteryczne, kumaryny i pektyny, które mają korzystny wpływ na organizm, wzmacniając jego odporność, wspomagając układ krążenia oraz układ pokarmowy.

Owoce kaliny koralowej nie nadają się do spożycia na surowo, bowiem zawierają one saponiny, które w większych ilościach spożywane mogą wywołać zatrucia. My zbieramy owoce po przymrozkach, a jeżeli zdarzy się komuś zebrać je wcześniej to należy je zamrozić w zamrażarce, a potem poddane zostają obróbce termicznej. Poniżej załączam filmy o tym, jak wygląda kalina koralowa w naszym ogrodzie i o tym, jak zrobić prozdrowotna konfiturę z jej owoców.

Zapraszam do krótkiego spaceru po naszym ogrodzie.